काठमाडौँ । प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन २०८२ को परिणाम आउँदै गर्दा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले देशभर जनलहर बनाएको छ। यो निर्वाचन प्रत्यक्षतर्फ १६५ निर्वाचन क्षेत्र र समानुपातिकतर्फ ११० सिटका लागि सम्पन्न भएको हो। गत भदौ २३ र २४ गतेको जेनजी आन्दोलनपश्चात् गठित सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकारले तत्कालीन प्रतिनिधि सभा विघटन गरेपछि यो निर्वाचन गरिएको थियो।
यो निर्वाचनमा रास्वपाको पक्षमा देशभर व्यापक जनसमर्थन देखिएको छ। रास्वपा काठमाडौँ महानगरपालिकाका तत्कालीन प्रमुख बालेन्द्र शाह (बालेन) लाई पार्टीको वरिष्ठ नेता र प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार बनाएर निर्वाचनमा होमिएको थियो। निर्वाचन आयोगको पछिल्लो गणनाअनुसार प्रत्यक्ष र समानुपातिकमा रास्वपाले झन्डै दुई तिहाइ मत हासिल गरेको देखिन्छ। प्रत्यक्षतर्फका १६५ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये रास्वपाले ११९ क्षेत्रमा जित हासिल गरिसकेको छ भने समानुपातिकतर्फ २२ लाख ३९ हजार ८७० मत प्राप्त गरेको छ।
त्यसैगरी प्रत्यक्षतर्फ नेपाली कांग्रेसले १७, नेकपा एमाले ७, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी ७, श्रम संस्कृति पार्टी ३ र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी १ सिटमा मात्र सफलता पाएको छ।
शीर्ष नेताहरूको पराजय
यस निर्वाचनमा लामो संसदीय अभ्यास र अनुभव बोकेको कांग्रेसलाई ठूलो धक्का पुगेको छ। सभापति गगनकुमार थापा, महामन्त्री प्रदीप पौडेल र गुरुराज घिमिरे, सहमहामन्त्री फरमुल्लाह मन्सुर, उदयशम्शेर राणा, प्रकाश रसाइली स्नेहीलगायत नेताहरू प्रत्यक्ष मततर्फ पराजित भए। वरिष्ठ नेताहरू डा. शेखर कोइराला, विमलेन्द्र निधि, विजयकुमार गच्छदार, एनपी साउँद र महालक्ष्मी उपाध्याय ‘डिना’ पनि विजयी हुन सकेनन्।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, उपाध्यक्षहरू गोकर्ण विष्ट, पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, विष्णुप्रसाद पौडेल, महासचिव शङ्कर पोखरेल, उपमहासचिव रघुवीर महासेठ, लेखराज भट्ट, सचिव भानुभक्त ढकाल, शेरधन राई, महेश बस्नेत, डा. राजन भट्टराई तथा वरिष्ठ नेता ईश्वर पोखरेल, देवराज घिमिरे, प्रदीपकुमार ज्ञवाली पनि पराजित भएका छन्।
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल विजयी भए, तर सहसंयोजक माधवकुमार नेपाल, वरिष्ठ नेताहरू नारायणकाजी श्रेष्ठ, भीम रावल, महिन्द्रराय यादव, राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे र शक्ति बस्नेत पराजित भए।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन, वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र र वरिष्ठ नेता कमल थापालगायत पराजित भएका छन्। विसं २०४८ देखि निरन्तर आफ्नो वर्चस्व कायम राख्दै आएको नेपाल मजदुर किसान पार्टी पनि यस निर्वाचनमा संसदीय यात्राबाट बाहिरिन पुगेको छ। प्रेम सुवाललगायत कुनै उम्मेदवारले जित हासिल गर्न सकेनन्।
विसं २०६४ को मधेस आन्दोलनपछि उदाएका मधेसवादी दल र तिनका शीर्ष नेताहरू पनि यस निर्वाचनमा पराजित भएका छन्। जनता समाजवादी पार्टी नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव, राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपालका अध्यक्ष राजेन्द्र महतो, जनमत पार्टीका अध्यक्ष सिके राउत, आम जनता पार्टीका अध्यक्ष प्रभु साहलगायत नेता विजयी हुन सकेनन्।
प्रत्यक्षतर्फका कांग्रेस विजेताहरू
कांग्रेसले प्रत्यक्षतर्फ १७ सिटमा मात्रै सफलता पाएको छ। कोशी प्रदेशमा नरेन्द्रकुमार केरूङ (पाँचथर), सन्तोष सुब्बा (तेह्रथुम) र प्रकाशसिंह कार्की (सोलुखुम्बु) विजयी भएका छन्। मधेश प्रदेशबाट रौतहट–२ बाट फिरदोश आलम, बागमती प्रदेशबाट रसुवाबाट मोहन आचार्य, गण्डकी प्रदेशबाट टेकबहादुर गुरूङ (मनाङ) र योगेश गौचन थकाली (मुस्ताङ), लुम्बिनी प्रदेशबाट सन्दीप राना (पाल्पा–१) र अभिषेकप्रताप शाह (कपिलवस्तु–३) निर्वाचित भएका छन्।
कर्णाली प्रदेशबाट बासना थापा (दैलेख–१), खड्ग शाही (मुगु), विष्णुबहादुर खड्का (सुर्खेत–१), जयपती रोकाया (हुम्ला) र खडकबहादुर बुढा (जाजरकोट) विजयी भए। सुदूरपश्चिम प्रदेशमा डोटी–भरतबहादुर खड्का, अछाम–१–भरतकुमार स्वार र बाजुरा–जनकराज गिरी विजयी भएका छन्।
यो निर्वाचनले देखाएको छ कि राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले मुलुकभर जनसमर्थन हासिल गरेको छ। परम्परागत दलहरू जस्तै कांग्रेस, एमाले, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी र मधेसवादी दलका शीर्ष नेताहरू पराजित भई संसदमा आफ्नो प्रभाव सीमित भएको छ। निर्वाचन परिणामले नेपालको राजनीतिक परिदृश्यमा नयाँ ढाँचाको संकेत दिएको छ, जहाँ युवा मतदाताको भूमिका र नयाँ दलको उदय स्पष्ट देखिन्छ।
