काठमाडौं । सरकारले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य पुनः वृद्धि गरेको छ । नेपाल आयल निगमले सोमबारदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल, डिजेल र मट्टीतेलको भाउ बढाएको जनाएको हो ।
निगमका अनुसार पेट्रोल प्रतिलिटर एक रुपैयाँले बढाइएको छ भने डिजेल र मट्टीतेलमा प्रतिलिटर तीन रुपैयाँ वृद्धि गरिएको छ । यद्यपि खाना पकाउने एलपी ग्यास र हवाइ इन्धनको मूल्य भने यथावत राखिएको छ ।
नयाँ मूल्य समायोजन Indian Oil Corporation (आइओसी) ले पठाएको पछिल्लो मूल्यसूचीका आधारमा गरिएको निगमले जनाएको छ । आइओसीले पेट्रोलमा प्रतिलिटर १ रुपैयाँ ५१ पैसा र डिजेलमा ५ रुपैयाँ ०२ पैसा वृद्धि गरी नयाँ सूची पठाएको थियो ।
क्षेत्रअनुसार नयाँ मूल्य
निगमले देशभर इन्धनको मूल्य निर्धारणका लागि तीन क्षेत्र विभाजन गरेको छ ।
पहिलो वर्ग अन्तर्गत चारआली, विराटनगर, वीरगन्ज, जनकपुर, अमलेखगन्ज, भलवारी, नेपालगन्ज र धनगढी क्षेत्र पर्छन् । यहाँ पेट्रोल प्रतिलिटर १५४ रुपैयाँ ५० पैसा र डिजेल तथा मट्टीतेल १३९ रुपैयाँ ५० पैसा कायम गरिएको छ ।
दोस्रो वर्ग मा सुर्खेत र दाङ क्षेत्र समेटिएका छन् । यी स्थानमा पेट्रोल प्रतिलिटर १५६ रुपैयाँ तथा डिजेल र मट्टीतेल १४१ रुपैयाँ तोकिएको छ ।
तेस्रो वर्ग अन्तर्गत काठमाडौं, पोखरा र दिपायल क्षेत्र पर्छन् । यहाँ पेट्रोल प्रतिलिटर १५७ रुपैयाँ तथा डिजेल र मट्टीतेल १४२ रुपैयाँ कायम गरिएको निगमले जनाएको छ ।
मूल्य निर्धारण प्रक्रिया
निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारबाट सिधै कच्चा तेल खरिद नगरी आइओसीबाट प्रशोधित पेट्रोलियम पदार्थ आयात गर्दै आएको छ । आइओसीले हरेक १५ दिनमा नयाँ मूल्यसूची पठाउने गर्छ, जसको आधार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको लागत हुन्छ ।
उक्त लागतमा प्रशोधन शुल्क, ढुवानी खर्च र अन्य व्यवस्थापन लागत जोडेर आइओसीले नेपालका लागि बिक्री मूल्य निर्धारण गर्छ । त्यसपछि आयल निगमले भन्सार, कर, प्रशासनिक खर्च, ढुवानी लागत र डिलर कमिसन थपेर उपभोक्ता मूल्य तय गर्ने प्रक्रिया अपनाउँछ ।
यसरी अन्तर्राष्ट्रिय कच्चा तेलको मूल्य नै पेट्रोलियम पदार्थको खुद्रा मूल्य निर्धारणमा मुख्य आधार हुने गरेको निगमले जनाएको छ ।
