काठमाडौं । रुसले युक्रेनमा आक्रमण गरेपछि यतिबेला विश्व बजारमा तेल, सुनचाँदी लगायतको मूल्य उकालो लाग्न थालेको छ ।
नेपालको समेत आयातकर्ता यी देशबीच बढ्दो द्धन्द्धका कारण खाने तेलदेखि सुनचाँदी, कस्मेटिक्स लगायतका सामग्रीको मूल्य उकालो लाग्ने देखिएको छ । रसिया र युक्रेनबाट नेपालमा तरकारी, गेडागुडीदेखि पेट्रोलियम पदार्थ, दैनिक भान्सामा प्रयोग हुने तेल, श्रृंगार प्रशाधनका सामग्री तथा गरगहना आयात हुँदै आएको छ ।
भटमासको तेल र सनफ्लावर तेलको ९० प्रतिशत कच्चा पदार्थ रसिया युक्रेन लगायत देशबाट आयात हुँदै आएको छ । यिनै देशमा विवाद चर्किँदा नेपाल आयात हुन बाँकी कयौं सामान उतै रोकिएको व्यवसायीहरु बताउँछन् । नेपालबाट रसिया र युक्रेनमा चिया, कफी, गलैंचा लगायतका वस्तु निर्यात हुन्छन् ।
यी देशमा द्धन्द्ध चर्किँदा पनि निर्यात त्यति प्रभावित नहुने जानकारहरु बताउँछन् । विश्व बजारमा प्राकृतिक ग्यास, कच्चा तेल १ महिनाकै अवधीमा १ सय १ डलर प्रतिब्यारेलले वृद्धि भएको छ । यी देशहरुबिच चर्किएको द्धन्द्धले विश्वबजारमा मूल्यवृद्धि हुने पूर्व वाणिज्य सचिव पुरुषोत्तम ओझाको तर्कछ ।
यी देशबीच द्धन्द्ध बढ्दा स्थानिय बजारमा खाने तेल, सुनचाँदीको मूल्य उकालो लाग्न थालेको छ । खाद्याजन्य वस्तुको आयात हुने यी देशमा आयात अन्य देशमा पर्दा त्यसको त्यसको प्रभाव मूल्यमा पर्छ ।तर यसलाई खाद्यान्नजन्य वस्तुको आयात कम गर्ने मौकाका रुपमा उपयोग गर्न सकिने ओझाको दृष्टिकोण छ ।
युक्रेनबाट नेपालमा माघ मसान्तसम्मा १५ करोड १३ लाखको केराउ आयात हुँदा १ करोड १९ लाखको थप गेडागुडी, ७९ करोड ४७ लाखको सोयाबिन तेलको कच्चा पदार्थ आयात भएको भन्सार विभागको तथ्याकं छ ।
यता रसियाबाट २ अर्ब ५८ करोडको सनफ्लावर तेलको कच्चा पदार्थ र युक्रेनबाट ९५ करोड १६ लाखको क्रुड सनफ्लावर तेल युुक्रेनबाट आयात भएको छ ।
